Όταν το παιδί αποφεύγει δραστηριότητες: Τι μπορεί να κρύβεται πίσωαπό τη συμπεριφορά;

Πατατουκάκη Ελένη – Εργοθεραπεύτρια

«Δεν θέλω», «δεν μπορώ», «βαριέμαι». Πολλοί γονείς ακούν αυτές τις φράσεις και συχνά τις ερμηνεύουν ως αντίδραση ή έλλειψη προσπάθειας. Ωστόσο, συχνά η αποφυγή δραστηριοτήτων στα παιδιά σχετίζεται με δυσκολίες που δεν είναι άμεσα ορατές, όπως κινητικές ή αισθητηριακές προκλήσεις.

Καθημερινές δραστηριότητες όπως το ντύσιμο, το γράψιμο, η χρήση μαχαιροπίρουνων ή το παιχνίδι στην παιδική χαρά απαιτούν συντονισμό, μυϊκή αντοχή, ισορροπία και ικανότητα επεξεργασίας αισθητηριακών πληροφοριών. Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται σε αυτούς τους τομείς, η δραστηριότητα μπορεί να του προκαλεί κόπωση, άγχος ή αίσθημα αποτυχίας. Η αποφυγή γίνεται τότε ένας τρόπος προστασίας από τη ματαίωση.

Ο Ρόλος της Παιδιατρικής Εργοθεραπείας

Η παιδιατρική εργοθεραπεία βοηθά να εντοπιστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν τη συμμετοχή του παιδιού. Μέσα από την αξιολόγηση της λειτουργικότητας στην καθημερινότητα, της κίνησης και της αισθητηριακής επεξεργασίας, ο εργοθεραπευτής κατανοεί πού βρίσκεται η δυσκολία. Η παρέμβαση βασίζεται στο παιχνίδι και σε δραστηριότητες με βαθμιαία αυξανόμενη πρόκληση, ώστε το παιδί να βιώνει την επιτυχία και να αναπτύσσει δεξιότητες με ασφάλεια.

Παράλληλα, οι γονείς λαμβάνουν πρακτικές οδηγίες για προσαρμογές στο σπίτι και στον τρόπο που δίνουν οδηγίες ή οργανώνουν τις δραστηριότητες. Όταν μειώνεται η πίεση και αυξάνονται οι εμπειρίες επιτυχίας, το παιδί αποκτά αυτοπεποίθηση και η συμμετοχή του βελτιώνεται φυσικά. Συχνά, πίσω από μια «άρνηση» κρύβεται ένα παιδί που χρειάζεται υποστήριξη και όχι περισσότερη πίεση.

Βιβλιογραφία

• Ayres, A. J., & Robbins, J. (2005). Sensory integration and the child: Understanding hidden sensory challenges. Western psychological services.
• Case-Smith, J., & O’Brien, J. C. (2015). Occupational therapy for children and adolescents (7th ed.). Elsevier.
• Dunn, W. (2007). Supporting children to participate successfully in everyday life by using sensory processing knowledge. Infants & Young Children, 20(2), 84–101.
• Missiuna, C. A., et al. (2012). Partnering for change: an innovative school-based occupational therapy service delivery model for children with developmental coordination disorder. Canadian journal of occupational therapy, 79(1), 41–50. Σύνδεσμος
• Schaaf, R. C., & Mailloux, Z. (2015). Clinician’s guide for implementing Ayres sensory integration. In Occupational therapy for children and adolescents. Elsevier.